การพัฒนาคนอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง (ขั้นการเรียนรู้)

การพัฒนาคนอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
ขั้นการเรียนรู้เกี่ยวกับการฝึกซ้อม

เรามาต่อกันครับว่าจะเป็นนักกีฬาเก่ง ห่างไกลการบาดเจ็บ เล่นกีฬาได้นาน และมีความสุขในการเล่นกีฬา และที่เราจะเลิกการแข่งขันกีฬาอย่างมีความสุข เราควรเตรียมตัวกันอย่างไร

การเล่นกีฬาเพื่อเป้าหมายของพัฒนาการให้มีความเป็นเลิศและประสบความสำเร็จในการแข่งขันนั้น หมายความว่าเมื่อเราต้องแข่งขันให้ชนะคนอื่น ทีมอื่น ซึ่งเขาก็มีเป้าหมายเดียวกันกับเรา จึงไม่ใช่เรื่องง่ายแน่นอน คนที่ชนะเหนือคนอื่น ทำได้ดีกว่าคนอื่น คงต้องมีอะไรที่เหนือกว่าคนอื่นแน่นอน ไม่ว่าจะเป็นสมรรถภาพทางร่างกาย ความสามารถในทักษะกีฬาที่เล่น และสุดท้ายคือการมีจิตใจที่กล้าแกร่งและสามารถควบคุมจิตใจได้ดี ถ้าเช่นนั้นแล้วนักกีฬาหรือแม้แต่ผู้ปกครองนักกีฬาต้องมีความเข้าใจถึงความท้าทายของการเผชิญหน้ากับคู่ต่อสู้ และความหนักและต่อเนื่องเพื่อให้มีศักยภาพสูงกว่าฝ่ายตรงข้าม

ตามหลักการของ LTAD Canada เป้าหมายของช่วงนี้ของเด็กอายุ 9-12 ปี ของเด็กผู้ชาย และอายุ 8-11 ปีของเด็กผู้หญิง จะเห็นว่ายังมีความแตกต่างกันอยู่ระหว่างเด็กผู้หญิงที่มีพัฒนาการเทียบเท่ากับเด็กผู้ชายที่อายุมากกว่า ส่วนเป้าหมายของการเตรียมตัวเพื่อขั้นต่อไปของการเล่นกีฬาคือ การเรียนรู้เกี่ยวกับการฝึกซ้อม ที่มีเป้าหมาย คือ 1) เพื่อเพิ่มความสามารถในเรื่องของ ABC (A = Agility ความแคล่วคล่อง ว่องไว B = Balance ความสามารถในการทรงตัวหรือรักษาสมดุลย์ขณะเล่นกีฬา และ C = Coordination ความสามารถในการประสมประสานร่างกายและทักษะกีฬาได้เป็นอย่างดี) ให้มีความต่อเนื่องต่อไป เพื่อพัฒนาความสามารถของทักษะกีฬาในองค์รวมได้ 2) เพื่อการเริ่มผสมผสานระหว่างร่างกาย จิตใจ ความคิด ความรู้สึก และอารมณ์ ให้อยู่ร่วมกันได้อย่างเหมาะสม และ 3) เพื่อความสามารถของความเข้าใจเกี่ยวกับการทำงานและผสมผสานของร่างกายของมนุษย์

ขั้นนี้ถือว่ามีความสำคัญหลักของการเริ่มต้นการฝึกฝนการรับรู้ทักษะกลไกต่างๆที่เกี่ยวข้องในการเล่นกีฬาทั้งผู้ชายและผู้หญิง ขณะที่ความสนุกสนานในการเล่นก็ยังคงมีอยู่

อีกประเด็นหนึ่งที่สำคัญคือ ความแตกต่างของเด็กผู้ชายกับผู้หญิง ที่มีการเปลี่ยนแปลงของร่างกายอย่างชัดเจน การรับรู้พัฒนาและความแตกต่างทางกายและใจของนักกีฬาช่วงนี้ มีความเหมาะสมที่จะได้เริ่มต้นเรียนรู้การทดสอบสมรรถภาพทางกายและความสัมพันธ์ของอวัยวะในร่างกายเบื้องต้น ความแข็งแรงทางกายควรจะเริ่มต้นพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับความยืดหยุ่นของร่างกายที่มีความจำเป็นต่อการเล่นกีฬา

ดังนั้นช่วงนี้ของการเป็นนักกีฬาจึงต้องมีความใกล้ชิด สังเกตุการณ์เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง และเพื่อป้องกันการเกิดการบาดเจ็บและพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม ไม่ให้เกิดขึ้น การรู้จักการรักษาสมดุลย์ การผสมผสานการทำงานของร่างกายที่ดีจะมีผลต่องานทางด้านชีวกลศาสตร์การกีฬา (แรง ความเร็ว องศา ฯ) โดยที่ความเร็วก็เริ่มที่จะดำเนินการให้เห็น ฝึกและคุ้นเคย เช่น ความคล่องแคล่วว่องไว ความเร็ว

การเรียนรู้การใช้พลังงานอย่างต่อเนื่อง และนานก็เริ่ม ณ ช่วงเวลานี้ ขณะที่การอบอุ่นร่างกาย การการเคลื่อนไหว อาหารและจิตใจ ของนักกีฬาก็ควรเริ่มในช่วงนี้

สุดท้ายคือ จำนวนชั่วโมงของการฝึกซ้อมต่อสัปดาห์ คือ 11 ชั่วโมง โดยแบ่งเป็น 2 ถึง 3 ครั้งต่อสัปดาห์ อย่างไรก็ตามการให้โอกาสของการมีประสบการณ์กับกีฬาชนิดอื่นๆก็ยังสามารถทำได้และควรให้โอกาสนี้กับนักกีฬาของเรา และการแข่งขันและผลการแข่งขันในช่วงนี้ก็ยังไม่ใช่เรื่องที่นักกีฬาจะให้ความสำคัญมากจนเกินไป การที่แข่งขันเยอะๆ ซ้อมเยอะๆ เพื่อให้ผลหรืออันดับ (Ranking) ดีขึ้น ยังเป็นเรื่องที่ต้องทำความเข้าใจว่า ช่วงนี้เวลาและความบ่อยของการฝึกซ้อม ยังคงมากกว่าการแข่งขันจริงจัง ช่วงเวลานี้เรามาปูพื้นฐานและทำความเข้าใจกันครับว่าเราต้องเข้าใจว่าการฝึกซ้อมกีฬาเป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้นักกีฬาเก่งแต่ควบคู่ไปกับความหนักและระเยบวินัย และความซ้ำซากจำเจ

• Males ในฉบับหน้าเรามาทราบเรื่องของการเคลื่อนไหวร่างกาย การสร้างจิตใจและสังคมที่ก้าวเข้าสู่ขั้นของการฝึกเพื่อแข่งขัน (Training to Complete) ให้กับเด็กๆ ติดตามกันต่อไปครับ

ผศ. ดร. นฤพนธ์ วงศ์จตุรภัทร
คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา มหาวิทยาลัยบูรพา
นายกสมาคมจิตวิทยาการกีฬาประยุกต์แห่งประเทศไทย