การพัฒนาคนอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง

การพัฒนาคนอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
(Long Term Athlete Development: LTAD)

ในความสำเร็จของนักกีฬา เราจะเห็นได้ชัดเจนเมื่อการแข่งขันสิ้นสุดลงและผู้ชนะได้รับยอมรับ ชื่นชมยินดี ในเหตุการณ์ดังกล่าวนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการแข่งขันกีฬาเท่านั้น อย่างไรก็ตามนักกีฬาส่วนใหญ่ที่ประสบความสำเร็จดังกล่าวนั้นไม่ได้มาอย่างง่ายๆเลย ยังมีอีกหลายเรื่องที่ไม่ได้รับการเปิดเผยให้ได้ทราบ เหมือนคำกล่าวที่ว่าใต้ภูเขาน้ำแข็งนั้น มีก้อนน้ำแข็งอีกมหึมาที่เรามองไม่เห็น ในความสำเร็จนั้น มีความยุ่งยาก ลำบาก และเป็นเส้นทางที่ยาวไกล ดังนั้นในฉบับนี้ เรามารับทราบว่าสิ่งที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จนั้น มีอะไรบ้างจะได้มีความเข้าใจและเตรียมตัวได้อย่างมีเหตุมีผลมากขึ้น และเล่นกีฬาอย่างมีความสุข

นักวิทยาศาสตร์การกีฬาได้ให้ข้อสังเกตไว้ว่าในการที่จะเล่นกีฬาให้ประสบความสำเร็จและแสดงความสามารถได้เต็มศักยภาพที่ต้องใช้เวลายาวนานนั้น เราต้องรู้ถึงพัฒนาการของการเติบโตของกาย ใจ และสังคมของนักกีฬาในแต่ละช่วงด้วย เราจำเป็นต้องป้องกัน เตรียมการ และฝึกฝนอย่างเป็นระบบ ต่อเนื่อง และเพื่อให้การบาดเจ็บมีโอกาสน้อยที่สุด

ที่ประเทศแคนาดา มีแนวคิดของพัฒนาการที่จะนำไปสู่ความเป็นเลิศและถูกนำมาใช้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยหลักการนั้น Dr. Istvan Balyi นักวิทยาศาสตร์การกีฬาเป็นคนที่นำเสนอหลักการการสร้างคนหรือนักกีฬาให้ประสบความสำเร็จอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง หลักการดังกล่าวนี้มีตั้งแต่เข้ามาเกี่ยวข้องกับกีฬา เริ่มเคลื่อนไหวร่างกาย เริ่มฝึก จนถึงการเลิกเล่นกีฬาและใช้ชีวิตอย่างมีความสุขเมื่อไม่ได้เล่นกีฬาเพื่อการแข่งขันแล้ว หลักการนี้ Dr. Balyi ได้กล่าวถึงการใช้ชีวิตและฝึกตัวเองอย่างเป็นเหตุผล ในระยะยาว ห่างไกลจากการบาดเจ็บและออกจากการเล่นกีฬาก่อนเวลาอันควร โดยกำหนดเวลาคร่าวๆของคนเราที่จะประสบความสำเร็จสูงสุดในการเล่นกีฬาที่ระหว่าง 8 ถึง 12 ปี (เฉลี่ย 10 ปี หรือ 10,000 ชั่วโมง)

ในปี ค.ศ. 1995 หลักการของการพัฒนาการอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบนี้ ได้ถูกนำมาประยุกต์ใช้อย่างจริงจัง โดยเริ่มต้นจากการแบ่งออกเป็น 4 ขั้น ตั้งแต่ขั้นพื้นฐาน (FUNdamentals) ขั้นการฝึกเพื่อการฝึก (Training to train) ขั้นการฝึกเพื่อแข่งขัน (Training to complete) และขั้นการฝึกเพื่อชัยชนะ (Training to Win) และปรับเป็น 7 ขั้นในช่วงปี ค.ศ. 2005 โดยเริ่มช่วงแรกที่การมีการเคลื่อนไหวร่างกาย (The Active Start) ขั้นสนุกกับการเคลื่อนไหว (FUNdamentals) ขั้นการเรียนรู้การฝึก (Learn to Train) ช่วงแรกทั้ง 3 ขั้นนี้มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาการเรียนรู้เกี่ยวกับร่างกาย การเคลื่อนไหวร่างกาย (Physical literacy) ก่อนที่เด็กๆจะเริ่มเป็นหนุ่มสาว หลักการนี้จึงจะช่วยทำให้เด็กๆมีทักษะเบื้องต้นของการมีชีวิตที่ชอบการเคลื่อนไหวร่างกายตลอดเวลา ก่อนที่จะมีการเข้าสู่ช่วงของการเล่นกีฬาเพื่อการแข่งขันอย่างเต็มรูปแบบ ช่วงต่อมาคือช่วงที่เกี่ยวข้องกับการฝึกเพื่อความเป็นเลิศและเพื่อการแข่งขันเต็มรูปแบบ ที่ประกอบด้วย ขั้นการฝึกเพื่อการฝึก (Train to Train) ขั้นการฝึกเพื่อแข่งขัน (Training to Complete) และขั้นการฝึกเพื่อชัยชนะ (Training to Win) ขั้นนี้จึงเป็นการฝึกที่เน้นที่นักกีฬาฝึกเพื่อการแข่งขันที่ระดับสูงสุดทั้งกาย ใจและอารมณ์ และขั้นสูงสุด/สุดท้าย ขั้นการใช้ชีวิตอย่างกระฉับกระเฉง (Active for Life) ขั้นนี้จะเป็นขั้นที่เน้นการมีชีวิตที่ยังคงเคลื่อนไหวกระฉับกระเฉงในการใช้ชีวิตจาการเข้าร่วมเล่นกีฬาและออกกำลังกายเพื่อสุขภาพอย่างมีความสุข

ในฉบับหน้าเรามาทราบกันในรายละเอียดครับว่า การที่เราจะมีชีวิตที่ดีสมบูรณ์ทั้งกายและใจ รวมทั้งมีทักษะกีฬาที่เราต้องการ โดยห่างไกลจากการบาดเจ็บ มีการเรียนรู้และทักษะกีฬา และมีจิตใจที่มีความสุขอยู่ตลอดตั้งแต่เริ่มต้นเข้ามาเกี่ยวข้องกับกิจกรรมออกกำลังกายหรือกีฬา จนถึงหยุดเล่นตามหลักการของ LTAD นั้น เราควรทำหรือเข้าใจเรื่องนี้อย่างไร หวังว่าส่งที่ท่านจะได้ทราบต่อไปจะช่วยทำให้ท่าน นักกีฬาของท่านออกกำลังกายอย่างต่อเนื่อง และสามารถเล่นกีฬาได้เต็มศักยภาพที่ท่านมี

ผศ. ดร. นฤพนธ์ วงศ์จตุรภัทร
คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา มหาวิทยาลัยบูรพา
นายกสมาคมจิตวิทยาการกีฬาประยุกต์แห่งประเทศไทย