อารมณ์กับการเล่นกีฬา

จิตวิทยาการกีฬาของนักกีฬากอล์ฟ
“อารมณ์กับการเล่นกีฬา”

เราสังเกตเห็นไหมว่านักกอล์ฟเก่งมีความมั่นคงทางด้านอารมณ์ในระหว่างเล่นกอล์ฟมาก และผลของการที่มีความสามารถในการเล่นที่มั่นคง นิ่งและควบคุมอารมณ์ได้ดี ก็มักนำไปสู่ผลการเล่นที่ดี และมีความสุขกว่าการเล่นที่ควบคุมอารมณ์ไม่ได้

ส่วนใหญ่แล้วอารมณ์ของนักกีฬา ที่ออกมาในทางลบมักมีสาเหตุจากความผิดหวังจากสิ่งที่คาดหวังไว้ ยิ่งคาดหวังมาก ความผิดหวังที่เกิดขึ้นจะนำไปสู่อารมณ์ที่รุนแรงและอารมณ์ที่เป็นลบมากขึ้น ผลการแข่งขันก็ยิ่งแย่มากตามไปด้วย ดังนั้นการควบคุมต้นเหตุของอารมณ์ในทางลบ อารมณ์หงุดหงิด คือการปรับความคาดหวังที่อยู่ในระดับที่เหมาะสมจึงจะช่วยได้

ความคาดหวังผลการเล่นที่เป็นสาเหตุสำคัญของระดับของอารมณ์ที่เกิดขึ้น อารมณ์ในการเล่นกีฬา เล่นกอล์ฟ มีหลายอย่างเช่น อารมณ์หงุดหงุด โกรธ คับข้องใจ เสียใจ สงสาร กลัวและตื่นเต้น อารมณ์เหล่านี้ไม่ใช่สภาพของจิตใจที่เอื้อต่อการเล่นกอล์ที่ดีเลย ดังนั้นเมื่อความคาดหวังต่อการเล่นทำให้เกิดอารมณ์ในทางลบเหล่านี้ การแก้ปัญหาที่ความคาดหวังจึงเป็นเสมือนการแก้ปัญหาที่ต้นตอ ซึ่งถ้าทำได้ก็แสดงว่าเราสามารถจัดการกับอารมณ์ได้อย่างดี และเหมาะสม

เราควรคาดหวังอย่างไร ความคาดหวังควรมีอย่างมีเหตุผล โดยปกติถ้าคาดหวังสูงเกินไป หรือต่ำเกินไป ความอยากที่จะทำกิจกรรมก็จะไม่เหมาะสม หรือเกินเลยความเป็นจริง นอกจากจะทำให้การเล่นกอล์ฟไม่สนุกและท้าทายแล้ว ยังนำไปสู่การไม่เกิดขึ้นจริง ความผิดหวังจากการไม่บรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้ก็จะนำไปสู่อารมณ์ที่มีผลเสียต่อการเล่นกีฬาของเรา ตัวอย่างของความคาดหวัง ที่นักกีฬาหลายคนมีอยู่ในใจ เช่น คาดหวังว่าจะชนะง่ายๆ ความคาดหวังว่าจะเล่นได้ตามที่ซ้อมมา หรือความคาดหวังว่าจะพัทท์ได้ดีเหมือนเมื่อวาน จะสังเกตได้ว่าเราจะคาดหวังที่ผลเป็นหลัก มากกว่าการคาดหวังวิธีการเล่น ซึ่งจะนำไปสู่ผลที่ดี เมื่อเราคาดหวังที่ผลการเล่น จึงเป็นเรื่องยากที่ความคาดหวังจะเป็นจริงอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ เพราะองค์ประกอบของการแข่งขันกีฬามีทั้งสมรรถภาพทางการที่สมบูรณ์ ทักษะที่ดี และจิตใจที่เข้มแข็ง รวมทั้งการเล่นของคู่ต่อสู้จึงเป็นเรื่องยากที่นักกีฬาจะได้รับผลการเล่นตามที่คาดหวังสม่ำเสมอ

การคาดหวังการเล่นที่ทำให้นักกีฬาสามารถเกิดขึ้นจริง คือการคาดหวังอาการ ท่าทางการเล่น วิธีการเล่น เป็นการคาดหวังต่อการควบคุมด้วยตัวนักกีฬาเองมากกว่า เมื่อนักกีฬสามารถควบคุมวิธีการเล่นด้วยตัวเองได้ดีกว่า ผลการเล่นมีโอกาสเป็นไปตามที่คาดหวังไว้สูง ความผิดหวัง อารมณ์เสีย หงุดหงิดก็จะลดลง ผลการเล่นจริงๆก็เป็นจริงมากขึ้น

นอกจากความคาดหวังแล้ว สาเหตุของการเกิดอารมณ์ในการเล่นกอล์ฟคือ ความเครียดและความมั่นใจต่ำของนักกีฬาก็เป็นเรื่องสำคัญ ตัวแปรทางด้านสรีรวิทยาก็สามารถนำไปสู่การมีอารมณ์ที่ไม่เหมาะสมในการเล่นกีฬาได้

แล้วเรามีวิธีการควบคุมอารมณ์ได้ดีอย่างไร (https://golf-info-guide.com/golf-tips)

  • หาสาเหตุของการทำให้เสียอารมณ์ว่าเกิดจากอะไร นักกีฬาที่กำหนดเป้าหมายที่ผลการแข่งขันเป็นหลัก แม้จะเล่นเสียหรือตีเสียเพียงสโตรกเดียวก็อาจจะนำไปสู่ความเสียหายและอารมณ์เสียได้ง่ายมาก
  • ถ้าจำเป็นต้องกำหนดเป้าหมายที่ผลการเล่น ก็ควรกำหนดเป้าหมายตามความเป็นจริง มีโอกาสเป็นไปได้ (ไม่ง่ายและไม่ยากเกินไป)
  • การให้ความสำคัญกับกระบวนการเล่นมากกว่าผลการเล่น ถ้านักกีฬาคาดหวังที่ผลการเล่น ตั้งเป้าที่คะแนนการแข่งขัน หรือหลุมต่อไปต้องได้เบอร์ดี้ ท่านกำลังทำให้ตัวเองเกิดความล้มเหลว โอกาสของอารมณ์เสียมากขึ้น ลองหันไปให้ความสำคัญกับการใช้ pre-shot routine จะเห็นได้ว่าการเล่นจะดีขึ้น อันเกิดจากการลดสิ่งรบกวนเพราะนักกีฬามุ่งที่วิธีการเล่นจนลืมผลการเล่นที่ควบคุมไม่ได้

ในการเล่นกอล์ฟสมัครเล่น จะเห็นได้ว่ามีเรื่องของการใม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม

และส่งผลดีต่อการเล่นเป็นระยะๆ การควบคุมอารมณ์ได้ดีนอกจากจะทำให้ผลการเล่นดีแล้ว เราก็จะเล่นกอล์ฟได้อย่างมีความสุขด้วย

มาควบคุมอารมณ์ในการเล่นโดยการกำหนดเป้าหมายหรือความคาดหวังไว้อย่างเหมาะสม อย่างเป็นเหตุเป็นผลตามระดับความสามารถของเรา การตัดต้นเหตุของการทำให้เกิดอารมณ์ที่ไม่ดี นักกีฬาให้ความสำคัญที่วิธีการเล่นมากกว่าผลการเล่น โดยให้เวลาของการเล่นหมดไปกับวิธีการเล่นหรือขั้นตอนการเล่น เพื่อลดความคาดหวังผลการเล่นให้ลดลง

ขอให้เล่นกอล์ฟอย่างมีความสุข ด้วยอารมณ์ที่แจ่มใสครับ

ผศ. ดร. นฤพนธ์ วงศ์จตุรภัทร
คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา มหาวิทยาลัยบูรพา
นายกสมาคมจิตวิทยาการกีฬาประยุกต์แห่งประเทศไทย